خريد vpn فیلترشکن خريد vpn خريد vpn کریو
آیا تمدن یونان خوب و تمدن ایرانی بد بود؟ | تاریخ ما

۱۱
این نوشتار توسط انی کاظمی در تاریخ ۲ام مرداد، ۱۳۸۹ و در دسته "تاریخ باستان + تاریخ تمدن ایران باستان + تاریخ تمدن یونان باستان" ارسال شده است.

نگارنده :انی کاظمی

ایسوکراتس (Isocrates)، سخنور یونانی در سال ۳۸۰ ق.م گفته است: «برای ما که در زندگی خصوصی خود فکر می کنیم بربرها فقط برای بردگی خانگی شایسته هستند، شرم آور است که به سیاست عمومی خود اجازه دهیم تا این اندازه متحدانمان از سوی آن ها به اسارت و بندگی گرفته شوند.» یونانیان باستان همه غیر یونانیان را بربر می دانستند؛ اما در این مورد خاص منظور ایسوکراتس، ایرانیان است که در آن زمان شاهنشاهی آن ها بزرگ ترین امپراتوری تاریخ بشر بود و در غرب از آسیای صغیر (ترکیه کنونی) و در شرق تا مرزهای هندوستان را در بر می گرفت. این سخنان بخشی از سخنرانی های متعدد سخنور یونانی خطاب به دولت شهرهای یونانی است که پیوسته در حال جنگ با یکدیگر بودند تا نزاع را کنار بگذارند و برای مبارزه با ایران متحد شوند. ایسوکراتس ادعا می کرد که ایرانیان بزدل و زن صفتند و شایستگی جنگی ندارند. بنابراین یونانیان برای غلبه بر ایشان دچار مشکل چندانی نخواهند شد.

ایسوکراتس در اهانت و تحقیر خود نسبت به ایرانیان تنها نبود. ارسطو، فیلسوف مشهور آتنی نیز اعتقاد داشت که بربرها، که ایرانیان برجسته ترین آن ها بودند، «طبیعتاً برده» هستند. ارسطو در کتاب سیاست خود می نویسد:

نمی توان انکار کرد مردمانی وجود دارند که هر جا هستند برده اند و مردمان دیگری که هرگز در هیچ جا برده نیستند. این در مورد افراد نجیب زاده نیز صدق می کند. نجیب زادگان ما نه تنها در کشور خود بلکه در تمامی جهان خود را اصل و نسب دار می دانند؛ در حالی که بردگان فقط در کشور خودشان با اصل و نسب هستند.

فیلسوف بر پایه این فرضیه به این نتیجه می رسد که حکومت یونانیان بر بربرها کاملاً طبیعی است حال آن که بی گمان حکومت بربرها بر یونانیان غیر طبیعی است. وقتی ارسطو به مقام آموزگاری اسکندر، شاهزاده مقدونی که بعدها در سال ۳۴۲ ق.م لقب «بزرگ» گرفت، رسید، پیشداوری ها و تعصبات ضد ایرانی خود را به او تلقین کرد. کم تر از یک دهه بعد، وقتی اسکندر به ایران یورش برد و سرانجام تسخیرش کرد، کلمات استاد خویش هم چنان در ذهنش تازه بود.

اندیشه بی ارزش بسیاری از یونانیان نسبت به همسایگان شرقی خود، بیش از یک قرن دو ملت را در بدگمانی، دشمنی و جنگ ادواری نگه داشت. سابقه روابط بد ایران و یونان به سال های اولی? بنیاد گذاری امپراتوری ایران توسط کوروش بزرگ، نخستین فرمانروای دودمان هخامنشی در میان? سده ششم قبل از میلاد، باز می گردد. کوروش شهرهای یونانی امتداد ساحل دریای اژه در آسیای صغیر را که یونانیان ایونیه می خواندند فتح کرد و در آغاز سده پنجم، داریوش و خشایارشا، شهریاران ایران، به خاک اصلی یونان هجوم بردند. یونانیان این حملات را دفع کردند، اما نفرت، توطئه و کشتار میان ایرانیان و یونانیان تا یک قرن بعد ادامه یافت. پس عجیب نیست اگر در عصر ایسوکراتس و ارسطو تقریباً تمام یونانیان، ایرانیان را دشمنان خونین سنّتی خود تلقی کنند و اندیشه جنگی تمام عیار با ایران برای یونانیان هم موجه و هم جذاب به نظر آید.

پیوند جدایی ناپذیر یونانیان و ایرانیان

از آن جا که تاریخ و سرنوشت یونانیان و ایرانیان طی دو قرن کاملاً در هم تنیده و گره خورده است، برای مورخان جدید و دانشجویان غیر ممکن است که بتوانند تاریخ و فرهنگ یکی از این دو ملت را بدون بررسی ملت دیگر مطالعه کنند. متأسفانه، از لحاظ ایرانیان، فرآیند این تاریخ تقریباً همیشه به زیان ایشان تفسیر شده، چون بیش تر منابع تاریخی باستانی باقی مانده در باره ایران آن روزگار، توسط یونانیان نوشته شده است. گزافه آمیزترین و عین حال موثق ترین این نوشته ها کتاب تواریخ نوشته هرودوت مورخ یونانی قرن پنجم ق.م است که به شرح نبردهای ایرانیان و یونانیان تا روزگار نویسنده اختصاص دارد. نویسندگان دیگر یونانی که کتاب هایشان حاوی اطلاعاتی درباره تاریخ و فرهنگ ایران است عبارتند از: گزنفون (Xenophon) (سده چهارم ق.م)، دیودوروس سیکولوس (Diodorus Siculus) (قرن اول ق.م)، پلوتارک (Plutarch) (قرن یکم میلادی) و آریان (Arrian) (قرن دوم میلادی).

کوروش بزرگ که از سال ۵۵۰ تا ۵۳۰ ق.م بر ایران حکومت کرد به خود لقب «شاده مادها و پارس ها» داده بود. او کسب این لقب را نه تنها به خاطر فتوحات خود بلکه از طریق وراثت نیز حق خود می دانست، زیرا حکایت شده است که آستیاگ پادشاه ماد، پدر بزرگ مادری او بوده است.

دیدگاهی تحریف شده

در مقایسه با آثار افراد یاد شده، بیش تر منابع ایرانی به جا مانده در سده بیستم میلادی کشف شده اند. این منابع کتیبه ها و برجسته کاری ها، سنگنبشته های روی گورها یا صخره ها و لوحه های گلی حاوی گزارش های اداری را در بر می گیرند. این آثار، بجز استثنائاتی اندک، اطلاعات ناچیزی در باره موضوعاتی نظیر تبارنامه شاهان و بزرگان، لشکرکشی های مهم و طرح های ساختمانی بزرگ در اختیار ما می گذارند و اشارات بسیار اندک و ناقصی به رویدادهای تاریخی یا آداب و رسوم و آیین ها، اعتقادات و زندگی روزانه مردم عادی دارند. در نتیجه، بازسازی جدید از ایران باستان حداقل تا اوایل دهه ۱۹۰۰ م تقریباً به طور انحصاری از دریچه چشم یونانیان انجام گرفته است. همان گونه که آ.ت. اومستد (A.T.Olmstead)، دانشمند بزرگ فرهنگ ایران، می نویسد:

اکثریت منابع موجود درباره تاریخ هخامنشی به زبان یونانی بودند… نتیجه طبیعی این امر آن بود که تاریخ امپراتوری نیرومند هخامنشی (در بیش تر متون تاریخی غرب) به صورت یک رشته رویدادهای بی ارتباط نشان داده می شد که فقط در صورتی وحدت و معنا پیدا می کردند که درون داستان دولت های کوچک یونانی گنجانده می شدند.

ناگزیر، این شناخت و گزارش ناقص از فرهنگ ایران با تعصبات و جبهه گیری های شدید ضدایرانی منابع یونانی در آمیخته بود؛ و به دیدگاهی دو بُعدی و تحریف شده از ایرانیان می انجامید. در اکثر موارد، ادبیات و هنر مغرب زمین خواسته است کلیشه های قالبی مخلوق مردانی نظیر هرودوت و ایسوکراتس را جاودانی سازد. رمان ها، فیلم ها و حتی بسیاری از تاریخ های امروزی ایرانیان را به صورت «شخصیت های منفی داستان» نشان داده اند و ایران را کشوری قهار و بد و استبدادی تصویر کرده اند؛ کشوری که همواره بی کفایت بوده ولی با قلدری کوشیده است آزادی محبوب یونانیان را از آن ها باز ستاند. این تصویرهای نادرست فقط به تقویت نژادپرستی قدیمی و پیشداوری های قوم گرایانه خدمت کرده اند؛ چیزی که در روزگار ما نیز هنوز وجود دارد: تعصباتی که ناگریز فرهنگ های غربی را ذاتاً شریف و شاداب و نیرومند و فرهنگ های شرقی مقابل آن ها را شرور و فاسد معرفی می کنند.

وقتی این تعصبات کاهش یافتند و رفته رفته مورد تردید قرار گرفتند، تصویر مثبت تری از ایران باستان نمودار شد. گرچه بعضی از رهبران ایران به راستی فاسد و بی کفایت بوده اند، بعضی دیگر مانند کوروش بزرگ و داریوش یکم، فرمانروایانی نیرومند، خردمند و خلاق بوده اند که غالباً قدرت مطلقه را با دادگری و کردارهای انسانی تعدیل کرده اند. امپراتوری عظیم این فرمانروایان نه تنها از لحاظ منابع طبیعی و کالاهای مادی، بلکه از لحاظ تنوع فرهنگی که به سبک خویش به وجود آورد، درست مانند یونان بسیار غنی بود. برخلاف رهبران یونان که فقط بر یونانیان حکومت می کردند و فرمانروای ملتی با زبان و میراث فرهنگی مشترک بودند، شاهنشاهان ایران باستان فرمانروایانی متکی بر وفاداری مردم بودند و بر سرنوشت یک دو جین اقوام و ملل جداگانه تسلط داشتند، اقوامی که هر یک میراث قومی، زبان، آداب و رسوم و اعتقادات دینی خاص خود را داشتند. از آن جا که ایران از مجموع? اقدام، ملل و کارگران خارجی ای تشکیل می شد که همگی برای یک هدف کار می کردند، آغوش ایران برای اندیشه های بیگانه و نو بازتر از یونان بود. از این لحاظ، ایران بیش تر شبیه ایالات متحده آمریکای امروزی بود که قدرت آن تا حد زیادی از تنوع فرهنگی آن سرچشمه می گیرد.

تصویر کامل تر و واقع بینانه تر ایران باستان که در دهه های اخیر ترسیم شده است تا حد زیادی مرهون بازنگری بی طرفانه تر و جدیدتر متون کهن یونانی، و نیز تا حد زیادتری مدیون کشفیات جدید باستان شناختی است. نخستین کاوش های روشمند کاخ بزرگ ایران در تخت جمشید (به زبان یونانیان «پرسپولیس» که در دهه ۳۲۰ ق.م توسط اسکندر ویران شد) در اواسط دهه ۱۹۳۰ میلادی (۱۳۱۰ هـ.ش) انجام گرفت و در سال های پس از آن در آن جا و سایر نقاط ایران اشیاء و لوحه های گلی بیش تری کشف شد. اومستد درباره این یافته ها می گوید:

می توانیم از طریق آن ها با نام های کارگرانی (که این کاخ ها را ساخته اند) و کشورهایی که این کارگران از آن جاها آمده اند، کارهایی که انجام داده اند و میزان دستمزدهایی که گرفته اند آشنا شویم. هم چنین نام دختر تازه داریوش و مادر او و هدایایی را که او داده است می شناسیم… از یافته های باستان شناختی و از این لوحه ها، برای نخستین بار ایده ای درباره زندگی عمومی مردم پیدا می کنیم.

بی گمان کاوش ها و مطالعات جدید قرن بیست و یکم اطلاعات بیشتری در مورد ایران باستان، یعنی یکی از نیرومندترین و با شکوه ترین امپراتوری های تاریخ جهان، در اختیار ما خواهند نهاد. البته شکوه و قدرتیکتای این امپراتوری یبش از سه سده طول نکشید و برای مثال در مقایسه با عمر امپراتوری روم باستان که قدرت و عظمتش بیش از هفتصد سال بود مدت بسیار درازی نیست. اما باید توجه داشت که عمر امپراتوری ایران تقریباً برابر است با عمر ایالات متحده آمریکا که در سال ۱۷۷۶ (۱۱۵۵هـ.ش) زاده شد. هنری جاودانه و غیر قابل بازگشتی در جهان امروز شده است با غرور می نگرند؛ ایرانیان نیز حق دارند که نسبت به تاریخ خود چنین غروری داشته باشند.

با سپاس

مرجع:کتاب امپراتوری ایران از انتشارات ققنوس

با سپاس از : کاوش (http://skyper.blogsky.com/1389/07/26/post-35/)

۱۱ دیدگاه

  1. kaveh yousefzadeh می‌گه:

    Hello
    This is kaveh yousefzadeh. I have master of science in pure economy major.i was graduated from economy faculty of Isfahan university. I would like to employ in your company as foreign trading expert. I will be so glad, if I pass traineeship courses especially in foreign countries simultaneous with my working. I have 4 years service in commerce ministry. I was tariff expert(metal section).if you like to employ me, please give your reply to my email address firstly. I wait for your answer as soon as possible. Again I notify that I want to employ in foreign trade section as trade expert, translator or similar matters. My English conversation isn’t considerable, but I can read foreign texts easily. In meanwhile I can pass traineeship courses for improvement my English level ability. As well I am ready to busy in foreign companies around of world eagerly. You can give your answer to my email address or postal address. I mention them in the end of my letter. I have no more to say.
    Best regard kaveh yousefzadeh
    ۰۷/۰۴/۱۳۸۸
    ۲۳ june 2009

    My email address:kavehyousefzadeh@yahoo.com
    My postal address:
    Second floor
    Sepidar complex
    Sepidar avenue
    Imam Khomeini square
    Vavan town
    Islamshahr city
    Iran
    Postal code:3317843154
    Hello
    This is kaveh yousefzadeh. I am graducated in economy course. I am theoretical economy M.A.i have no curriculum in translation field. Except I have read a lot of general and applied English texts (namely general and economic texts) so far. I haven’t used from any English learning institute so far. I learnt English translation skill by self-taught way. I will be so glad, if I can promote my English level abilities in various matters applied. I would like to work in foreign trade companies too especially in overseas or Iran at least. you can assist me in order to performance my good wish. I have no more to say.
    Best regard kaveh yousefzadeh
    ۸۸/۰۴/۱۴
    ۵ July 2009

    Hello
    This is kaveh yousefzadeh. I was graduated in theoretical economy major (MA).I look for the job with following specialties:
    ۱-they have a lot of traineeship and applied courses from basic to excellent.
    ۲-i will be so glad if I can promote my English language (and other foreign languages) in applied form. So I expect you find the occupations in which use foreign languages a lot in applied form.
    ۳-i prefer to select the job groups that have training courses in overseas.
    I expect you introduce the professions that be proportional with my main studying major too.

    I have 4 years of service in commerce ministry located in valiasr square-foreign commerce department. I was busy in registries order branch.
    Anyway, I am ready for passing different learning courses. In present, you can offer the jobs that do in my home too (internet jobs and similar ones). Because I live in islamshahr suburb. It is far from Tehran relatievely.of course if my during working hours doesn’t start from early morning (namely 8 a.m) will be better a lot. I have no more to say. I wait for your answer as soon as possible.
    Thankfully kaveh yousefzadeh
    ۱۱/۸/۲۰۰۶۹
    ۸۸/۸/۱۷

    Pardon me! I am ready to working in one of following countries eagerly so much:
    USA and other America continent countries, Russia and its satellite countries, far east countries (especially japan,korea,china),Australia and Oceania continent countries, European countries.
    I will be so glad, if I can pass traineeship courses in these countries too. as soon as you find a good opportunity job for me in these countries, I will start my career.
    Anyway I will be so glad, if my future occupations have be a lot of long-term job travels to these countries. in meanwhile I will be so glad, if I inhabit in these countries for long-term periods.
    I wait for your practical cooperation in order to start my activities in these countries. I have no more to say.
    Best regard
    Kaveh yousefzadeh
    ۳/۴/۲۰۱۰
    ۱۳۸۸/۱۲/۱۳

    My address:
    sepidar complex
    second floor
    kaveh yousefzadeh
    imam khomeini square
    sepidar street
    vavan town
    islamshahr city
    iran
    postal code:3317843154

    This is kaveh yousefzadeh.i have MA(pure economy)document. I intend to come India as soon as possible. I request one thing from you.
    In the outset, I want to notify that I add my terrible autobiography with this email for you. So I expect you see and help me in order to performance my plans. I will be so glad if I live in my favorite countries. I don’t like my main major at all(I mean pure economy). I want to pass some of applied and plain traineeship courses in India,…I need your consultation in order to selecting my future new major and job. Is it possible I pass some of applied and plain traineeship courses in India and or other my favorite countries? I want to find a job opportunity in India,…too. I like to promote my foreign language level in form of practical too. I am ready to learn other my favorite foreign languages from elementary to excellent level too. I don’t like to continue pure economy major at all!i never study theoretical economy(based on econometric and theories) any longer! I will be so glad if I can busy in foreign countries as soon as possible. it is so useful and urgent for me! In meanwhile I want to practice and learn musical and athletic courses with minimum costs simultaneously too (forever).
    I expect Indian government and NGO cooperate with me until I resume my favorite work,traineeship,studying courses in India or one of following countries respectively:
    ۱-USAand other American countries.
    ۲-Far east countries especially korea,japan and china
    ۳-Europe countries
    ۴-Russia and its satellites(Belarus,ukrain,…)
    ۵-Australia and Oceania and other countries in this continent

    I will be so glad if you find a good job opportunity in India for me firstly. I don’t like to allocate all of my night and day to one thing at all (for example to my work and studying).
    Firstly, I intend to refresh in India for a long times. so I expect you find a good job opportunity in India for me as soon as I come to India. I will come to India until 2-3 month later at most.
    In meanwhile, I expect you discover my talent and introduce a good, plain, and applied studying major to me too.
    I need to inhabit in foreign countries so much.i intend to go around of world in my longevities.so I will gratify ,if you help me in these so imposed terrible conditions to us. I hope you read my bitter autobiography. Because it widen your cognition about us.
    I intend to come Bombay firstly. I hope you cooperate me as soon as I come to India. Please introduce Indian and other foreigners as my consultation (about working,studying,…matters) not Iranians.
    I expect I can busy and inhabit in India or other my above mention countries as soon as I come to India. In meanwhile I severely need to rest in India too. of course if you introduce my favorite works and traineeship courses, I can rest in India simultaneous with working,studying,… I wait for your practical and philanthropic cooperation impatiently.
    I have no more to say.
    Your sincerely
    Kaveh yousefzadeh
    ۳/۱۸/۲۰۱۰
    ۱۳۸۸/۱۲/۲۷

    How do you do?
    This is kaveh yousefzadeh. I would like to come one of these countries as soon as possible:
    ۱-USA and other countries in American continent
    ۲-Far east countries especially china, Japan, Korea
    ۳-Europe countries
    ۴-Australia and its satellite countries
    ۵-Russia and its satellite countries
    ۶-India

    My main intention from coming to these countries is working and passes of my favorite traineeship courses.
    I expect you cooperate me as soon as possible. Because I have tolerated some of the worst calamities in recent years Again. In my autobiography I hinted to them in detail relatively.
    So! I hope you understand me. As soon as you give positive reply me, I will come to one of the above-mention countries.
    I can pass traineeship courses in these countries in order to promotion my work quality.
    I expect my immigration trend be speed up. I have an emergency situation .then please you answer me right away!
    If you read my autobiography, you would be shocked. Because it is so bitter!
    I wait for your cooperation. please hurry up!
    If only I could come to these countries right away!
    I accept any work in these countries firstly. I have no more to say.
    Please answer me through post and email simultaneously. I add my address too.
    Be successful!
    Best regard
    kaveh yousefzadeh
    ۵/۲۲/۲۰۱۰
    ۱۳۸۹/۳/۱

    My postal address:
    اسلام شهر شهرک واوان میدان امام خمینی خیابان سپیدار مجتمع سپیدار بلوک ۴ طبقه ۲ کاوه یوسف زاده
    کد پستی:۳۳۱۷۸۴۳۱۵۴
    شماره تماس:۰۲۲۸ ۳۱۷۰۹۹۶

    My email address:kavehyousefzadeh@yahoo.com

    How do you do?
    This is kaveh yousefzadeh.i would like to employ in one of your country companies,…as soon as possible.
    I have MA academic paper from faculty of economy-Isfahan university-Iran (pure economy).I has 5 years of service in commerce ministry of Iran. I was one of metal tariff experts in that ministry.
    I intend to pass some of traineeships in different arenas in your country as well.
    Anyway I am ready to start my work in your country right away. as soon as you agree with my work application, I begin my career in your country. This matter (I mean my work in your country) is so important for me. Then I expect you investigate and reply to my application sooner. In outset I can accept most of job opportunities in your country.
    I wait for your answer impatiently.
    In the end of my letter I submit my postal and email address too.
    I have no more to say.
    Be successful.
    Best regard
    Kaveh yousefzadeh
    ۷/۲۸/۲۰۱۰
    ۱۳۸۹/۵/۶
    My postal address to English:
    sepidar complex
    second floor
    kaveh yousefzadeh
    imam khomeini square
    sepidar street
    vavan town
    islamshahr city
    iran
    postal code:3317843154

    My postal address to farsi:
    اسلام شهر شهرک واوان میدان امام خمینی خیابان سپیدار مجتمع سپیدار بلوک ۴ طبقه ۲ کاوه یوسف زاده
    کد پستی:۳۳۱۷۸۴۳۱۵۴
    شماره تماس:۰۲۲۸ ۳۱۷۰۹۹۶

    my email address:kavehyousefzadeh@yahoo.com

    [پاسخ]

  2. mohseni می‌گه:

    سلام سایت خیلی عالی دارید.http://www.TehranSharj.com
    ————————————-
    ایرانسل
    ———————
    ۱۰۰۰=۹۸۵ ۲۰۰۰=۱۹۵۰ ۵۰۰۰=۴۹۰۰
    همراه اول
    ———————
    ۲۰۰۰=۱۹۵۵ ۵۰۰۰=۴۸۹۵

    [پاسخ]

  3. Aleksandr_gusev می‌گه:

    I would like to exchange links with your site tarikhema.ir
    Is this possible?

    [پاسخ]

    انی کاظمی پاسخ در تاريخ مرداد ۲۴ام, ۱۳۸۹ ۱۲:۳۶ ب.ظ:

    inpossible

    [پاسخ]

  4. میلاد می‌گه:

    به نظرم این مطلب همان مقدمه آغازین کتاب امپراطوری ایران نوشته دان ناردو میباشد . این نوشته مقدمه خوبی درباره رابطه فرهنگ ایران باستان و یونان میباشد .

    [پاسخ]

  5. نکته می‌گه:

    این کلیپ ها را دانلود کرده و ببینید؛ جواب سوالات زیادی رو میده و تامل برانگیز هم هست:

    http://www.4shared.com/file/PRtrNkhM/Civilization_Signsppt.html

    http://www.4shared.com/file/ETaWrMeG/Civilization_Signs2-2.html

    http://www.4shared.com/file/hjsNFE8H/About_the_reality_of_Iran.html

    [پاسخ]

  6. kiavash می‌گه:

    ایکاش منبع: امپراتوری ایران از انتشارات قنوس رو هم میزدی…

    [پاسخ]

  7. louis vuitton outlet می‌گه:

    The next time I learn a weblog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I imply, I do know it was my choice to learn, however I actually thought youd have one thing fascinating to say. All I hear is a bunch of whining about one thing that you possibly can fix if you werent too busy searching for attention.

    [پاسخ]

  8. louis vuitton outlet می‌گه:

    Good post. I study something tougher on different blogs everyday. It would all the time be stimulating to read content material from different writers and apply a little bit something from their store. I’ll choose to make use of some with the content material on my blog whether or not you don’t mind. Natually I’l offer you a link in your net blog. Thanks for sharing.

    [پاسخ]

  9. Homepage می‌گه:

    I only wish that I had the ability to convey what I wanted to say within the manner that you have presented this info. Thanks. 536292

    [پاسخ]

  10. replica می‌گه:

    I like this website because so considerably valuable stuff on here : D.

    [پاسخ]

اندیشه خود را به یادگار بگذارید

- لطفاً به صورت فارسی بنویسید
- برای تماس با مدیریت به "صفحه تماس" بروید
- برای طرح مباحثی که با نوشتار بالا مرتبط نیستند لطفاً به "انجمن گفتگو" رفته و بگو مگو کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *



کلمات کلیدی : " " + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + ""