نویسنده : رضا ترک نسب:

سومریان درجنوب سرزمین کنونی عراق(بین النهرین: سرزمین مابین دو رود دجله وفرات) وشمال خلیج فارس وازجمله شهرباستانی بابل سکنی داشتند و تمدنی بسیار با کیفیت متعالی وبلند مرتبه پی ریزی نمودند.
تاریخ ورود سومریان به این سرزمین دقیقا معلوم نیست، ولی بر اساس کنکاشهای باستان شناسان سومریان حدودا ۴۵۰۰سال قبل ازمیلاداولین تمدن درخشان بشری را پایه گذاری کردند و دولت شهرهای باشکوهی چون “ اور-UR “،”اوروک – URUK”،”ائرئخ” ،”نیپ پور – NIPPUR ” ،”کیش – KISCH” ،” له کش”، “لرسا” … بنا نهادند،لازمه ایجادچنین تمدنی اینست که سومریان حداقل ۵۰۰ سال قبل از بوجودآوردن دولت شهرها،در منطقه حضورداشته باشند یعنی می توان گفت سومریان ۴۵۰۰-۵۰۰۰سال قبل ازمیلاد در منطقه بین النهرین بوده اند.
حال این سوال مطرح میشود که آیاخاستگاه سومریان همان منطقه بین النهرین بوده یا از سرزمین دیگری به منطقه واردشده اند؟
نظریات متشتتی دایر براینکه سومریان از آسیای میانه (سرزمین مادری ترکان) به منطقه بین النهرین واردشده اند یا نه وجوددارد، لیکن ازطرف باستان شناسان در مورد خط سیر هجرت این ملت از آسیای میانه به بین النهرین عنوان میشود که در عبور از شمال دریای خزر،دربند یا مسیر داریال به آذربایجان واردشده وبعداز اسقرارشان دربین النهرین تمدن سومریان را بنانهاده اند.
حقوقدان مشهور “علی پاشا صالح” در اثرش بنام “حقوق تاریخی” در مورد خط سیر مهاجرت وتاریخ قوانین وضع شده ازسوی سومریان چنین می نویسد:
“ شش هزارسال قبل ازمیلاد قومی قفقازی موسوم به سومردر جستجوی خاکهای حاصلخیز ازمسیر شمال غرب ایران (آذربایجان شمالی وجنوبی) به بین النهرین( عراق کنونی) واردشدند ودر جنوب عراق آرامش یافته آن خطه را ماوای خودساختند.این ملت ابتدا با عنوان سومر ومتاقبا بابلبان نامیده شدند، بواسطه خط میخی برهزاران لوح گلی قوانین موضوعه و سرگذشتشان را حک کردندکه اکنون موزه های معاصرجهان رامزین ساخته است.
قریب به نوددرصداین الواح واستوانه هاحاوی اطلاعات ذی قیمتی درموردسیستم اداری،اقتصاد،فعالیتهای حقوقی،احکام محاکم،نکاح ،معاملات ،قباله ها ،وصایا،قبوض پرداخت ودریافت، وصف خدایگان و اسامی اشخاص وامکنه می باشد”(تاریخ حقوقی ،علی پاشا،ص۸۹،۸۸).
تنها تاریخ نگاران نیستندکه به هجرت سومریان از آسیای میانه اذعان دارند زبان شناسان بسیاری نیز براین مسئله صحه گذاشته اند،دکترپرویزخانلری با اشاره به منشاء سومریان بعنوان کهن ترین تمدن بشری می نویسند:
“ زبان سومریان کهن ترین زبان مکتوب بشری است ،درازمنه قدیم قومی موسوم به سومردر مصب دورود دجله وفرات در منطقه ای که بعدا بابل نامیده شدو شمال خلیج فارس مامن گرفتندوهیچ شباهتی با همسایگان بعدا شناخته شده اش نداشتند.شایدسومریان که صاحب اولین ودرقیاس با تمدنهای کهن درخشانترین تمدن بشری بودند اعتلای تمدنشان را مدیون پیشرفت اولیه در خاستگاهشان که به گمان بسیاری شرق یا شمال شرق بوده است شده اند.”(تاریخ زبان فارسی،خانلری ،ص۱۷۹).

علی پاشا صالح با اشاره به سومریان و خاستگاهشان می نویسد:
“ساکنین اصیل آسیای میانه ترکان بودند ،منطقه مذکور مهد پرورش ترکان بوده وبتدریج بامهاجرتشان اولین تمدنهای دنیا ازجمله سومریان وهیتی ها رابنا نهادندبا وجود این اقوام باستانی ترکنژاد، اولین زبان مکتوبی که بشریت سراغ دارد ترکی است در حال حاضر ریشه بسیاری از کلمات ترکی از زبان این ملل کهن است.
بر اساس ادعای متخصصین تاریخ باستان ساختارفیزیکی انسان آناتولی ومطابقتش با این اقوام باستانی وعدم تغییر اساسی بعد از گذشت قریب به ۴۰۰۰سال دلیل پرقوام دیگری است.
تسلط سیاسی واجتماعی امپراطوریهای مقدونیه،روم وبیزانس درطول ۱۴قرن برآناتولی باعث تحلیل رفتن این اقوام باستانی ترکتبارشد لاکن مهاجرتهای وسیع متاخر ترک ،سلجوق ،تاتارو عثمانی با آن رسوم وزبان وفیزیک مشابه متقدمینشان، تسط ترکان به منطقه را قوام بخشید(منظور مهاجرت اغوزها-مترجم).
زبان ترکی، ریشه هاوشاخه های آن مبین این مطلب است که ترکان ازدیربازدر سر حدغربی چین قدیم تا اطراف دریای خزر پراکنده بوده اندو با ملل واقوام همسایه قرابت ونزدیکی داشته اند.”(حقوق تاریخی،علی پاشا،ص ۵۸۱ و۵۸۰).

نگاره های مرتبط:

• سومريان چه کسانی بوده اند؟ سومر کجاست ؟
• مقام زن در تمدن سومر باستان
• سومریان اولین خالقان قانون درتاریخ بشریت:
• اصل ومنشاء سومریان
• شهر بابل از آغاز تا پایان
• تاریخ ایلامیان باستان
• تاريخچه تحقيقات پيرامون خط و زبان سومر باستان
• خط سومریان باستان
• تاریخ اجتماعی ایران باستان و حمورابی
• ارمغانهای مدنی وعلمی سومریان به بشر