در کتیبه های آشوری در شمار ولایات ماننا از ارشتیانا (محل نیزه وران) و آرسیانشی (محل جنگجویان) نام برده شده است که اولی مطابق هشترود (هشتری) و دومی مطابق ناحیه مراغه است. چه در شرق و جنوب شرقی مراغه در محل آتشکده آذرگشنسب (آتشکده رزم آوران) منطقه ای است که اکنون نیز کاراجیک (محل جنگجویان) نامیده میشود که در کنار روستای کوچک علمدار است. در واقع نام هشترود (هشتری، ارشتیانا) متعلق به قصبه بزرگ قره آغاج (جنگجویان چوب نیزه به دست) است که در عهد اعراب کولسره (سرای منطقه) نامیده میشده است. مرکز دیگر منطقه یعنی... 

در مقاله احمد تدین در باب مکان یابی در داستان فرود که وی این مکانها را در فارس (به دور از مرز توران) می انگارداشتباهاتی جغرافیایی اساسی موجود است. در حالی که کلات و جرم در خراسان سمت شمال طوس در مرز توران بوده اند که حمدالله مستوفی در نزهت القلوب آنها را در رابطه هم آورده است: “کلات و جرم :کلات قلعه ای است در غایت محکمی چنانکه در او زرع و کشت توان کرد و آب فراوان دارد و جرم قصبه ای است در پای آن قلعه و چند پاره دیه است که از توابع آن است.” می دانیم در این سمت  شمال شرقی خراسان  کلات نادری و روستای چرم... 

حمدالله مستوفی نام میاندوآب را به صورت بهستان (بی آو ستان=محل دو رود) ذکر نموده و آن را متعلق به منطقه مراغه می شمارد. نام تاتائو به معنی رود خرد دارای جریان تند است و نام جغاتی(ویتنگوهئیتی اوستا، علی القاعده جیتنغوتی پهلوی) به معنی رود گسترده (نه تنگ رود) است. در اوستا ویستئورو نوذری (گستهم، آریارمن هخامنشی) در تعقیب تورانیان به کمک الهه اردویسور ناهید از آن عبور می نماید.  Read More →

نام آپاورتاکان (اپ-ورد-کان، یعنی درگز کنونی) ابیورد عهد اعراب به معنی دژ پشتی و شمالی است. نام توس که در منابع یونانی مربوط به لشکرکشی اسکندر به صورت سوسیا آمده است که به معنی دارای چشمه سودمند است که بعداً به توس یعنی دارای چشمه نیرومند تغییر یافته است.  Read More →

در روایات ساخته شدن ساری (سارویه= دژ ساخته از ساروج یا واقع در بلندی یا دارای رودخانه کوچک همواره جاری از ریشه سَرِیّ) از نام او-هر (آب جاری) آن نام برده شده است. از سوی دیگر در روایات یونانی مربوط به آمدن اسکندر به مازندران از زادراکرت (ستراکرد=نیرومند ساخته، استراباد) و آروس (هر-او-س= دارای رودخانه جاری) نام برده شده است که این دومی به وضوح یادآور نام رودهای هراز (رود بزرگ) به ویژه تجن (رود جاری) در منطقه ساری است. بر این پایه ساری نام عربی اوهر (آروس باستانی) است چه لغت سَرِیّ در زبان عربی به معنی آب جاری... 

در فرگرد اول کتاب وندیداد در شمار بهترین شهرهای اهورامزدا آفریده در سمت بین ری و خراسان و در مقام سیزدهم شهر چخره قرار گرفته است که سرزمین پهلوانان و گروندگان اشه معرفی گردیده است و ایرادش سوزاندن مردگانشان ذکر شده است. برخی به درستی آن را با شهر شاهرود مطابقت داده اند. بر این اساس شاهرود عهد باستان همان راسمینا (رس مئن=میهن ارابه سازان) و چخره (چاخرو-ایتی= شهر چرخ سازان) بوده است.  Read More →