به نظر میرسد اصل نام شهرک گیلانی خمام، خوبام یعنی محل ساختمانهای خوب بوده باشد. حرف “ب” در وسط کلمه بر اثر تکرار و سادگی تبدیل به حرف “م” شده است. از آنجایی که بام صورت فارسی دیگر کلمه بان (پوشش خانه و غیره) است لذا خمام به صورت خوبان نیز که گویا به صورت پسوند فامیلی برخی از ساکنین و اهالی آنجا بکار رفته است؛ قابل بیان بوده است.  Read More →

آرادان مرکب از آرَ (رسا و بزرگ) و دان (محل و جا) یعنی محل رسا و بزرگ. آیَسک در لغت اوستایی ترکیب یافته است از حرف نفی “آ” و “یَسک” (بیماری) یعنی جایی که بیماری ندارد. در نگاه اول به نظر میرسد جای پر آب شور و نه چندان سرسبز اشتهارد مرکب بوده باشد از هشته (رها کرده) و ورد (دژ گرداگرد) یعنی اینجا به عنوان تبعیدگاه احداث شده بوده است که این نظریه تبعیدگاه بودن آن را داده شده است. به احتمال دیگر اصل نام اشتهارد به پهلوی هشته هارت بوده است یعنی محل نگهداری تبعید شدگان. یا بنا به تفسیر دیگر، اصل آن به صور ... 

نظر به جزء وان که به صورت پسوند مکان در نامهای ایرانی شهرهای اران (جمهوری آذربایجان)، نظیر شروان (محل شاه یا شیر) و نخجوان (محل نخجیر یا کاروان سرا) وجود دارد، می توان نام ایروان را مرکب از کلمه اوستایی ایرَ (سپاه، ارتش) و همین پسوند مکان مرسوم آن منطقه یعنی وان گرفت. جالب است که نام ارمنی کاراحانک (به ارمنی یعنی معدن و محل صخره) نام یکی از بخشهای شهر ایروان را هم می توان به لغت پهلوی به معنی محل سپاهیان گرفت. گرچه در تحقیقات قرن اخیراین نام را در ارمنی به معنی معدن صخره گرفته و آن را با نام ترکی دمیر بولاغ... 

شهری که در سمت کوه و سهند و شهر مراغه دارای آتشکده بوده است نامهای آن برزه (شهر واقع در بلندی)، هروم، جزنق یا گزنا (محل علفزار یا محل موجود گزنده) ذکر شده است. کتب پهلوی مکان آذرگشنسب را جنب کوه سهند و یاقوت حموی مکان ویرانه آتشکده این حوالی یعنی شهر ویران شده جزنق (گزنا) را در حوالی مراغه نشان داده است و در منابع بیزانسی گفته شده است که در نقش و نگار آن تصاویر خورشید و ماه و ستارگان حک شده است. محققان با یکی انگاشتن گنجک افراسیاب (تخت سلیمان) با گزنا (جزنق) در اخبار منابع بیزانسی و جغرافی نویسان اسلامی... 

ایرانشناسان غربی نام اوستا را به حدس با کلمه اوپستا (اوپستاک) به معنی اساس و بنیان و متن اصلی سنجیده اند در صورتی سه کلمه اوستایی و پهلوی افسون (از ریشه افس= کلمات سحر آمیز و معجزه گر بعلاوه علامت نسبت اون) و افسمن (ابیات شعر، از ریشه افس= جدا کردن به بخشهای شایسته و بسته های پیوسته و من = اندیشه) و افدستا (اود-ستا) یعنی ستایش شگرف و موزون نشانگر آنند که کلمه اوستا مرکب از دو جزء “اوس” یا همان “افس“ (مطابق قاعده قابل تبدیل بودن حرف “و” به “ف”) یعنی بیت شعر موزون و “ستا“ به معنی... 

گفته شده است درینکویو (یعنی روستای چاههای عمیق) در مرکز ترکیه قرار گرفته است و این شهر زیرزمینی مکشوفه در آن در ۱۳ طبقه در عمق ۸۵ متری زیرزمین ساخته شده است. آن به اندازه ای بزرگ است که میتواند ۳۰،۰۰۰ سکنه را به همراه احشام و غذایشان در خود جای دهد. این شهر در دوران اوج تمدن ایران پیش از اسلام ساخته شده و آثار زیادی از مظاهر زرتشت در آن پیدا شده است. هنوز معلوم نیست زرتشتیها چرا این شهر زیرزمینی را و برای چه منظوری و فرار از چه چیزی ساخته بودند. دانشمندان میگویند با تکنولوژی امروز ساخت آن دهها سال طول...