این نگاره توسط انی کاظمی در تاریخ ۱۳م مرداد، ۱۳۸۹ و در دسته "دین و آیین مزدک + مذاهب و ادیان جهان باستان" ارسال شده است.
نویسنده : انی کاظمی
نویسنده : انی کاظمی
ظهور مزدک
| بیامد یکى مرد، مزدک بنام |
| سخنگوى با دانش و راءى و کام |
| گرانمایه مردى و دانش فروش |
| قباد دلاور بدو داد گوش |
| بنزد جهاندار دستور گشت |
| نگهبان آن گنج و گنجور گشت |
زمینه هاى اجتماعى – اقتصادى قیام
| زخشکى خورش تنگ شد در جهان |
| میان کهان و میان مهان |
| ز روى هوا ابر شد ناپدید |
| بایران کسى برف و باران ندید |
| مهان جهان بر در کیقباد |
| همى هر کس آب و نان کرد یاد |
مزدک در رابطه با مردم و قباد و تبیین نظام طبقاتى – اشرافى ساسانى
| بدیشان چنین گفت مزدک که شاه |
| نماید شما را بامید راه |
| دوان اندر آمد بر شهریار |
| چنین گفت کاى نامور شهریار |
| بگیتى سخن پرسم از تو یکى |
| گراید ونک پاسخ دهى اندکى |
| قباد سراینده گفتش بگوى |
| بمن تازه کن در سخن آبروى |
| بدو گفت آنکس که مارش گزید |
| همى از تنش جان بخواهد پرید |
| یکى دیگرى را بود پاى زهر |
| گزیده نیابد ز تریاک بهر |
| سزاى چنین مرد گوئى که چیست |
| که تریاک دارم درم سنگ بیست ؟ |
| چنین داد پاسخ ورا شهریار |
| که خونیست این مرد تریاک دار |
| بخون گزیده بیایدش کشت |
| بدرگاه چون دشمن آمد بمشت |
آغاز قیام ، انقلاب اجتماعى ، عصیان توده ها
| چو بشنید برخاست از پیش شاه |
| بیامد بنزدیک فریادخواه |
| بدیشان چنین گفت کز شهریار |
| سخن کردم از هر درى خواستار |
| بباشید تا بامداد پگاه |
| نمایم شما را سوى داد راه |
تسخیر تیسفون
| برفتند و شبگیر باز آمدند |
| شخوده رخ و پرگداز آمدند |
تسلیم شاه
| چو مزدک ز در آن گره را بدید |
| ز درگه سوى شاه ایران دوید |
| چنین گفت : کاى شاه پیروز بخت |
| سخنگوى و بیدار و زیباى تخت |
| سخن گفتم و پاسخش دادییم |
| بپاسخ در بسته بگشادییم |
شرح مظالم اشرافیت ساسانى و فقر و گرسنگى رعایاى ایرانى
| گرایدونک دستور باشد کنون |
| بگوید سخن پیش تو رهنمون |
| بدو گفت : برگوى و لب را مبند |
| که گفتار باشد مرا سودمند |
| چنین گفت : کاى نامور شهریار |
| کسى را که بندى ببند استوار |
| خورش باز گیرند زو تا بمرد |
| ببیچارگى جان و تن را سپرد |
| مکافات آن کس که نان داشت او |
| مرین بسته را خوار بگذاشت او |
| چه باشد بگوید مرا پادشا |
| که این مرد را نابد و پارسا |
قباد، به مصادره اندوخته هاى درباریان راضى مى شود!
| چنین داد پاسخ که : میکن بنش |
| که خو نیست ناکرده بر گردنش |
پیروزى
| چو بشنید مزدک زمین بوس داد |
| خرامان بیامد ز پیش قباد |
گشودن انبارها و دستکرت هاى اشراف ایرانى و درباریان ساسانى
| بدرگاه او شد با نبوه گفت : |
| که جائى که گندم بود در نهفت |
| دهید آن بتاراج در کوى و شهر |
| بدان تا یکایک بیابید بهر |
| دویدند هر کس که بد گرسنه |
| بتاراج گندم شدند از بنه |
مصادره اموال شاه و درباریان
| چه انبار شهرى چه آن قباد |
| ز یک دانه گندم نبودند شاد |
جاسوسان خبر از مصادره اموال قباد دادند
| چو دیدند رفتند کار آگهان |
| بنزدیک بیدار شاه جهان |
| که تاراج کردند انبار شاه |
| بمزدک همى بازگردد گناه |
قباد مزدک را فراخواند و علت را پرسید
پاسخ مزدک به قباد
| قباد آن سخن گوى ۳۶ را پیش خواند |
| زتاراج انبار چندى براند |
| چنین داد پاسخ کِانُوشَهْ بُدى |
| خرد را بگفتار توشه بُدى |
| سهن هَرْچِ بشنیدم از شهریار |
| بگفتم ببازاریان خوار خوار |
| بشاه جهان گفتم از مار و زهر |
| از آن کس که تریاک دارد بشهر |
| بدین بنده پاسخ چنین داد شاه |
| که تریاک دارست مرد گناه |
| اگر خون این مردِ تریاکْ دارْ |
| بریزد کسى نیست با او شمار |
| چو شد گرسنه نان بود پاى زهر |
| بسیرى نخواهد زتریاک بهر |
| اگر دادگر باشى اى شهریار |
| بانبار گندم نیامد بکار |
| شکم گرسنه چند مردم بمرد |
| که انبار را سود جانش نبرد |
| ز گفتار او تنگ دل شد قباد |
| بشد تیز مغزش زگفتار داد |
| وز آن پس بپرسید و پاسخ شنید |
| دل و جان او پر زگفتار دید |
| ز چیزى که گفتند پیغمبران |
| همان دادگر موبدان و ردان |
| بگفتار مزدک همه کز گشت |
| سخنهاش ز اندازه اندر گذشت |
تعالیم و فرامین مزدک : برابرى ، تقسیم عادلانه ثروت ، عدالت اجتماعى
| برو انجمن شاه فراوان سپاه |
| بسى کسى به بیراهى آمد ز راه |
| همى گفت : هر کو توانگر بود |
| تهى دست با او برابر بود |
| نباید که باشد کسى بر فزود |
| توانگر بود تار و درویش پُودْ |
| جهان راست باید که باشد بچیز |
| فزونى توانگر چرا جست نیز |
| زن و خانه و چیز بخشیدنى است |
| تهى دست کس با توانگر یکى است |
| من این را کنم راست با دین پاک |
| شود ویژه پیدا بلند از مغاک |
| هر آن کس که او جز برین دین بُوَد |
| زیزدان وَزْمَنْشْ نِفْرین بُوَد |
عدالت اجتماعى مزدک و محو طبقات
| بِبُدْ هَرْکِ درویش با او یکى |
| اگر مرد بودند اگر کودکى |
| از این بِسْتَدى چیز و دادى بدان |
| فرومانده بُدْ زان سخن بِخْردان |
محو اشرافیت ساسانى ؛ قباد، خود مزدکى شد!
| چو بشنید در دین او شد قباد |
| ز گیتى بگفتار او بود شاد |
| ورا شاه بنشاند بر دست راست |
| ندانست لشکر که موبد کجاست |
| بَرِ او شد آنکس که درویش بود |
| و گرنانش از کوشش خویش بود |
محبوبیت مردمى مزدک و قلمرو قیام او، نمایشى از پایگاه مردمى قیام
| بگرد جهان تازه شد دین او |
| نیازست جستن کسى کین او |
| توانگر همى سر زتنگى نگاشت |
| سپردى بدرویش چیزى که داشت . |
| چنان بُدْ که یک روز مزدک پگاه |
| ز خانه بیامد بنزدیک شاه |
| چنین گفت کز دین پرستان ما |
| همان پاکدل زیر دستان ما |
| فراوان زگیتى سران بردرند |
| فرود آورى گرز در بگذرند |
| زمزدک شنید این سخنها قباد |
| بسالار فرمود تا بار دارد |
| چنین گفت مزدک بِپُرْمایه شاه |
| که این جاىْ تنگست و چندان سپاه |
| همانا نگنجند در پیش شاه |
| بهامون خُرامدْ کُنَدْ شانْ نگاه |
| بفرمود تا تخت بیرون برند |
| ز ایوان شاهى بهامون برند |
| بدشت آمد از مزدکى صد هزار |
| برفتد شادان بر شهریار |
هشدار مزدک به قباد در مورد فرزندش انوشه روان که آلت دست موبدان و اشرافساسانى است .
توصیه هاى مزدک به قباد: هر کس اقتصاد ندارد، اعتقاد ندارد.
| چنین گفت مزدک بشاه زمین |
| که اى برتر از دانش بآفرین |
| چنان داد که کسرى نه بر دین ماست |
| ز دین سرکشیدن وراکى سزاست |
| یکى خط دستش بباید ستد |
| که سرباز گرداند از راه بد |
| بپیچاند از راستى پنج چیز |
| که دانا برین پنج نفزود نیز |
| کجا رشک و کینست و خشم و نیاز |
| بپنجم که گردد برو چیره آز |
| تو چون چیره باشى برین پنج دیو |
| پدید آیدت راه کیهان خدیو |
| از این پنج ما را زن و خواستست |
| که دین بهى در جهان کاستست |
| زن و خواسته باشد اندر میان |
| چو دین بهى را نخواهى زیان |
| کزین دو بود رشک و آز و نیاز |
| که با خشم و کین اندر آید براز |
| همى دیو پیچید سر بخردان |
| بباید نهاد این دو اندر میان |
نگرانى شدید قباد از سرنوشت انوشیروان که در محاصره موبدان و اشراف ساسانىاست
| چون این گفته شد دست کسرى گرفت |
| بدو ماند بد شاه ایران شگفت |
| ازو نامور دست بستد بخشم |
| بتندى ز مزدک بخوابید چشم |
| بمزدک چنین گفت خندان قباد |
| که از دین کسرى چه دارى بباد |
قباد از مزدک مى خواهد که توطئه را افشا کند. قباد فرزند را به دین مزدک دعوت مى کند.
| چنین گفت مزدک که این راه راست |
| نهانى نداند که بر دین ماست |
| همانگه زکسرى بپرسید شاه |
| که از دین به بگذرى نیست راه |
آغاز توطئه علیه مزدک اتحادى از موبدان و فئودالها و اشراف ساسانى و انوشیروان
| بدو گفت کسرى چو یابم زمان |
| بگویم که کرّست یکسر گمان |
| چو پیدا شود کژى و کاستى |
| درفشان شود پیش تو راستى |
| بدو گفت مزدک زمان چند روز |
| همى خواهى از شاه گیتى فروز |
| ورا گفت کسرى زمان پنج ماه |
| ششم را همه بازگویم بشاه |
اجتماع وفاداران به نظام طبقاتى طرح توطئه و تحریک قباد علیه مزدک
| برین برنهادند و گشتند باز |
| بایوان بشد شاه گردن فراز |
| فرستاد کسرى بهر جاى کس |
| که داننده یى دید و فریادرس |
| کس آمد سوى خرّه اردشیر |
| که آنجا بد از داد هرمزد پیر |
| زاصطخر مهر آذر پارسى |
| بیامد بدرگاه با یارسى |
| نشستند دانش پژوهان بهم |
| سخن رفت هر گونه از بیش و کم |
| بکسرى سپردند یکسر سخن |
| خردمند و دانندگان کهن |
مجلس مناظره و محاکمه مزدک ، و تحریک شاه علیه وى
| چو بشنید کسرى بنزد قباد |
| بیامد زمزدک سخن کرد یاد |
| که اکنون فراز آمد آن روزگار |
| که دین بهر را کنم خواستار |
| بآیین بایوان شاه آمدند |
| سخن گوى و جوینده راه آمدند |
| دلارآى مزدک سوى کیقباد |
| بیامد سخن را در اندر گشاد |
اتهامنامه اشرافیت ساسانى علیه مزدک ، دفاع از نظام ارزشى ساسان
| چنین گفت کسرى پیش گروه |
| بمزدک که اى مزد دانش پژوه |
| یکى دین نو ساختى پر زیان |
| نهادى زن و خواسته در میان |
| چه داند پسرکش که باشد پدر |
| پدر همچنین چون شناسد پسر |
| چو مردم سراسر بود در جهان |
| نباشد پیدا کهان و مهان |
| که باشد که جوید در کهترى |
| چگونه توان یافتى مهترى |
| کسى کو مرد جاى و چیزش کر است |
| که شد کار جوینده با شاه راست |
| جهان زین سخن پاک ویران شود |
| نباید که این بد بایران شود |
| همه کدخدایند و مزدور کیست |
| همه گنج دارند و گنجور کیست |
| ز دین آوران این سخن کس نگفت |
| تو دیوانگى داشتى در نهفت |
| همه مردمان را بدوزخ برى |
| همى کاربد را ببد نشمرى |
دگردیسى قباد و انفعال شاهانه
| چو بشنید گفتار موبد قباد |
| برآشفت و اند سخن داد داد |
| و……………. |
| و……………… |
| و……………. |
| و……………… |
فرمان قتل عام
| بکسرى سپردش همانگاه شاه |
| ابا هرک او داشت آئین و راه |
| بدو گفت هر کو برین دین اوست |
| مبادا یکى را بتن مغز و پوست |
| بدان راه بد نامور صد هزار |
| بفرزند گفت آن زمان شهریار |
| که با این سران هرچ خواهى بکن |
| ازین پس زمزدک مگردان سخن |
باغ سرخ مزدک نشان
| بدرگاه کسرى یکى باغ بود |
| که دیوار او برتر از راغ بود |
| همى گرد بر گرد او کنده کرد |
| مرین مرد مانرا پراکنده کرد |
| بکشتندشان هم بسان درخت |
| زبر پاى و زیرش سرآکنده سخت |
| بمزدک چنین گفت کسرى که رو |
| بدرگاه باغ گرانمایه شو |
| درختان ببین آنک هر کس ندید |
| نه از کاردانان پیشین شنید |
| بشد مزدک از باغ و بگشاد در |
| که بیند مگر بر چمن بارور |
| همانگه که دید از تنش رفت هوش |
| برآمد بناکام زو یک خروش |
اعدام مزدک
| یکى دار فرمود کسرى بلند |
| فروهشت از دارپیچان کمند |
| نگون بخت را زنده بردار کرد |
| سر مرد بى دین نگون سار کرد |
زهر چشم شاهانه به ایرانیان
| ازان پس بکشتش بباران تیر |
| تو گر باهشى راه مزدک مگیر |
نظم گورستانى آرامش اشراف و روحانیون زرتشت
| بزرگان شدند ایمن از خواسته |
| زن و زاده و باغ آراسته |
| همى بود با شرم چندى قباد |
| زنفرین مزدک همى کرد یاد۱ |
۱ – فردوسى / شاهنامه . چاپ آکادمى علوم اتحاد شوروى مسکو ۱۹۷۰، جلد هشتم ص ۴۲-۵۲٫
منبع محتوا:
تاریخ ادیان و مذاهب جهان – جلد دوم – نوشته مبلّغى آبادانى
نگاره های مرتبط:
۲ دیدگاه »
اندیشه خود را به یادگار بگذارید
- لطفاً به صورت فارسی بنویسید- برای تماس با مدیریت به "صفحه تماس" بروید
- برای طرح مباحثی که با نوشتار بالا مرتبط نیستند لطفاً به "انجمن گفتگو" رفته و بگو مگو کنید
کلمات کلیدی : " آیین" + "آیین مزدک" + "آیین مزدکی" + "ایران باستان" + "باستان" + "تاریخ" + "تمدن" + "دین" + "دین مزدک" + "دین مزدکی" + "ساسانیان" + "شاهنامه" + "ظهور" + "ظهور مزدک" + "فردوسی" + "فرقه" + "قباد" + "قیام مزدک" + "مذهب" + "مزدک" + "مزدکی"
ba salam,man ba khundane matalebe marbut be zohure mazdak mayel shodam dar murede zahak va kaveh ham motalee dashte basham.lotfan age matlabe khandani dar in mured darid be imailam ersal konid.mamnun.
[پاسخ]
دانلود کتاب های تاریخی
[پاسخ]