۱
این نوشتار توسط انی کاظمی در تاریخ ۲۰م فروردین، ۱۳۸۸ و در دسته "تاریخ تمدن مصر باستان + موضوعات باستانی" ارسال شده است.

نگارنده :انی کاظمی

توت‌انخ‌ یا تو‌ت‌عنخ‌ (‎*tuwt-ʕankh-yamān‏) (معنای نام: پنداشت زنده )( ۱۳۳۳-۱۳۲۷ (پیش از ) یازدهمین از دودمان هژدهم یا همان نو شناخته می‌شود. نام آغازینش توت‌انخ‌آتون(به معنای : پنداشت زنده آتون) بود. او در روز ۴ نوامبر سال۱۹۲۲ در دره پادشاهان توسط هاوارد کارتر به‌تقریب دست نخورده یافته شد. این یافته را نشریات پخش کردند و توجه عامه به بسیار افزایش یافت. او رهبر بازگشت از آتونیسم به آمونیسم، بود و در نه‌سالگی به پادشاهی رسید. وزیر و جانشین احتمالی وی آیه شاید بر بسیاری از تصمیمهای او اثرگذار بوده باشد. توت‌انخ‌آمون از نامدارترین است و عامه او را با نام توت می‌شناسند.

subject egypt  vitsonqg2h0rcni3xscm توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

توت‌انخ‌آمون؛ عام مصر باستان

کودکی و پادشاهی

subject egypt  des3fvvec2dhtm7kz538 توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

مجسهٔ آمون، ساخته شده به دستور توت‌انخ‌آمون


‌نامهٔ توت‌انخ‌آمون هنوز به طور دقیق شناخته است و ‌های گوناگونی وجود دارد. مثلاً مورخان ‌دانند که آیا او فرزند است یا آمنهوتپ سوم و یا حتی آیه، آمون. توت‌انخ‌آتون در ۹ سالگی با سومین و ، انخ‌اسن‌پاآتون (کسی که برای آتون می‌کند) می‌کند و پس از اسمنخکاره، با نام توت‌انخ‌آمون به پادشاهی می‌رسد. جوانش نیز نام انخ‌اسن‌آمون (کسی که برای آمون می‌کند) را برای خود برمی‌گزیند.

، تحت تأثیر وزیرش آیه، دستور می‌دهد که تمامی نام‌های آتون و را از پاک کنند و نام آمون را که در دورهٔ حذف شده بود دوباره حک کنند. از آن پس، به دستور کشیشان، بردن نام که جنایت‌کار می‌شود قدغن است. او پایتخت خود را (که از زمان رها شده بود) قرار می‌دهد و حدود ۱۰ می‌کند، بی آن که پادشاهی او جلال یا درخشندگی داشته باشد. وی آخرین دودمان شکوهمند هجدهم است؛ آیه پس از چهار سال پادشاهی حکومت را به رامسسیان (دودمان نوزدهم) می‌سپارد.

subject egypt  56k797knzeljoioay52q توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

درهٔ پادشاهان، ورودی توت‌انخ‌آمون


توت‌انخ‌آمون در ۱۹ سالگی ، در حوالی ماه ژانویه بی آن که جانشینی از خود برجای بگذارد می‌میرد. مرگ او برای غیر منتظره است و ٔ وی هنوز تکمیل است. بنابراین تابوت وی را در ‌ای دیگر قرار می‌دهند که نسبتاً است. احتمال می‌رود که این آرامگاه برای آیه ساخته شده بوده باشد، که با وجود سن بالایش پس از توت‌انخ‌آمون بر تخت می‌نشیند.

علت مرگ توت‌انخ‌آمون امروزه معمایی است که هنوز حل نشده است. متخصصینی که پس از آرامگاه توسط هاوارد کارتر و لرد کارناروون را مطالعه کردند متوجه هیچ‌گونه آسیب‌دیدگی بر روی بدن نشدند و این ‌ی هرگونه مرگ اتفاقی یا خشونت‌آمیزی را دور می‌کند. ولی برخی جراحت کوچکی را در نزدیکی گوش چپ کردند که می‌تواند دهندهٔ این باشد که فرعون دچار خونریزی مغزی شده است.

subject egypt  5utjns3k01f3cbud53jm توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

جمجمهٔ مومیایی توت‌انخ‌آمون

subject egypt  zzobd6jw6emwlx0ropv0 توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

توت‌انخ‌آمون و انخ‌اسن‌آمون در باغی رؤیایی


مرگ توت‌انخ‌آمون پایان دودمانی است که با اهمسه یکم شروع شد. این فرعون جانشینی از خود برجای ‌گذارد. البته مومیایی دو سقط شده در مقبرهٔ او پیدا شده است که گمان می‌رود فرزند او و انخ‌اسن‌آمون می‌باشند. همچنین به نظر می‌رسد انخ‌اسن‌آمون از پادشاه درخواست فرستادن پسری کرده است تا بر تخت مصر بنشیند، ولی این فرستاده هیچگاه به ‌آب‌های نیل نمی‌رسد. احتمال دارد که انخ‌اسن‌آمون پس از مرگ همسرش با آیه، وزیر و جانشین توت‌انخ‌آمون کرده باشد. ولی در مورد او هیچ چیز معلوم نیست، زیرا پس از مرگ همسرش هیچ اثری از او باقی نمانده است.
گنج توت عنخ ‌آمون

subject egypt  jpfrvqs9qwo2aenegpep توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

تخت پادشاهی توت‌انخ‌آمون


توت‌انخ‌آمون در با دیگر فرعون‌های بزرگ ثروت عظیمی ندارد، ولی آنچه گنج او را از سایرین تمایز داده است مقبرهٔ دست نخورده‌اش است که در تمامی این سال‌ها از هر دزدی به دور مانده است. و این در حالی است که آرامگاه‌های فراعنه‌ی بزرگ هزاران بار در طول مورد دست‌برد دزدان قرار گرفته است. البته به نظر می‌رسد که مقبرهٔ این فرعون جوان دو بار بلافاصله پس از مرگش دچار دزدی شده است. اما این دزدان در مقبره بی‌نظمی از خود برجای نگذاشته اند و ظاهراً به دنبال وسایل کوچک فلزی و سبک بوده‌اند. آنچه آرامگاه توت‌انخ‌آمون را از دست‌برد نجات داد ورودی کوچک و پنهان شده در زیر سنگ‌ها بود که در طول همهٔ این سالیان جلب توجه نکرد. به‌علاوه، توت‌انخ‌آمون دورهٔ حکومت کوتاه و بی‌غوغایی داشت و گنجینهٔ او نبود؛ به همین دلیل پس مدت کوتاهی به فراموشی سپرده شد.

چهارمین تابوت توت‌انخ‌آمون به تنهایی از ۱۱۰۰ کیلوگرم طلای خالص ساخته شده بود. در یکی از اتاق‌های مقبرهٔ او حدود ۶۵۰ وسیله (جام، کوزه، ، تخت، گنجه، …) پیدا شد که تعدادی از آن‌ها با طلا و سنگ‌های گران قیمت تزیین شده بودند. در این اتاق همچنین یادگار‌های وی از دوران کودکی قرار داشتند: اسباب‌بازی‌های ارزشمند، پر، میز و صندلی‌های کوچک، … در همان اتاق تخت‌هایی روان با سر‌های گاو، شیر، اسب‌آبی و تمساح، تخت پادشاهی فرعون، لباس‌هایی از پوست پلنگ، گنجه‌هایی از عاج و جواهرات پیدا شد. از ارزشمند‌ترین اشیأ در این اتاق می‌توان به ‌هایی از طلای خالص و درشکه‌ی شکار فرعون اشاره کرد. در جمع بیش از ۳۵۰۰ شیٔ از آرامگاه توت‌انخ‌آمون جمع‌آوری شد.

چنین شکوهی سؤالی را به دنبال داشت: آرامگاه‌های کاملاً غارت شده‌ی فراعنه‌ی بزرگ چه چیز‌هایی را می‌توانست در بر داشته باشد، وقتی مقبرهٔ کوچک فرعونی که ۱۰ سال بیش‌تر حکومت نکرده بود (آن نیز در سنین کودکی و نوجوانی) چنین شکوهمند بود؟

انتقام فرعون

subject egypt  2jtx8hn8akrbx6g3ylzh توتان خامون (توت‌انخ‌آمون) | تاریخ ما Tarikhema.ir

هاوارد کارتر در حال بررسی تابوت توت‌انخ‌آمون


مرگ ناگهانی لرد کارناروون، مسؤل جست‌و‌جو در مقبرهٔ توت‌انخ‌آمون باعث شایعه‌ای شد که مدت‌ها در اکثر رسانه‌های سراسر با حرارت دنبال شد. جمله‌ی معروفی که بر روی درب ورودی مقبرهٔ فرعون نوشته شده بود («مرگ هر کسی را که خواب فرعون را به‌هم بزند دربر خواهد گرفت.»)، باعث شد که از طلسمی حرف بزنند که تمامی افرادی را که در کشف آرامگاه توت‌انخ‌آمون دست داشتند از بین می‌برد. شایعه‌ی این که لرد کارناروون به دلیل نیش عقرب، حیوانی در مصر ، مرده است در سرار مصر پیچید، در حالی که او به دلیل عفونت پس از نیش نوعی پشه جان داده بود. آنچه باعث دنباله‌دار شدن شد مرگ‌های ناگهانی دیگری بود که پس از این حادثه اتفاق افتاد:

* قناری‌ای که هاوارد کارتر هر روز با خود به زمین‌های کندوکاو می‌برد توسط مار کبری‌ای (حیوانی دیگر) خورده‌شد.
* ریچارد بثل ، منشی جوان هاوارد کارتر و به دنبال او پدرش، لرد وست‌بری به طور ناگهانی مردند.
* پروفسور لافلور ، مسؤل مطالعه‌ی اشیاء یافته شده در مقبره ناپدید شد.
* لرد کارناروون، باستان‌شناسی به نام داگلاس و دانشگاهی به نام داگلاس دری نیز جان ‌سپردند.
* مأموری که توسط کارشناسان نگران به درهٔ پادشاهان فرستاده شده بود نیز مرد.

در مجموع، ۱۷ کارشناس و دانشمند در مدت کوتاهی از بین رفتند؛ و این باعث شایعهٔ انتقام توت‌انخ‌آمون شد. آنچه بسیاری از مردم را حیرت‌زده ساخت این بود که هاوارد کارتر، کاشف اصلی آرامگاه، سالم به انگلستان بازگشت.

۱ دیدگاه

  1. علی همتی می‌گه:

    با سلام و تشکر،
    از مطالب مفید شما متشکرم. اما متأسفانه امکان رؤیت تصاویر برای اینجانب مقدور نیست. لطفا راهنمایی بفرمایید.

    [پاسخ]

اندیشه خود را به یادگار بگذارید

- لطفاً به صورت فارسی بنویسید
- برای تماس با مدیریت به "صفحه تماس" بروید
- برای طرح مباحثی که با نوشتار بالا مرتبط نیستند لطفاً به "انجمن گفتگو" رفته و بگو مگو کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *



کلمات کلیدی : " " + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + "" + ""