اشاره معمول بوده که مسلمان شدنِ ایرانیان را معلولِ فروپاشى دولت ساسانى و استیلاى سیاسى و نظامى تازیان بر ایران زمین بشمارند; و چنان وانمایند که اگر سپاه ایرانیان در «قادسیّه» شکسته نمى شد، شاهنشاهىِ دیرینه ساسانى همچنان بر مدار کهنِ خویش مى گردید و «ایرانى» کماکان زرتشتى باقى مى ماند. هدف اساسى نوشتار حاضر بازبینىِ این اندیشه از منظرى تازه است; منظرى که از یک اندیشه ساده، امّا مغفول مانده نشأت گرفته است: تازیان نخستین مردمِ بى برگى نبودند که ایران را پیمودند. آخرین آنها هم نبودند; مقدونیان،... 

اشاره معمول بوده که مسلمان شدنِ ایرانیان را معلولِ فروپاشى دولت ساسانى و استیلاى سیاسى و نظامى تازیان بر ایران زمین بشمارند; و چنان وانمایند که اگر سپاه ایرانیان در «قادسیّه» شکسته نمى شد، شاهنشاهىِ دیرینه ساسانى همچنان بر مدار کهنِ خویش مى گردید و «ایرانى» کماکان زرتشتى باقى مى ماند. هدف اساسى نوشتار حاضر بازبینىِ این اندیشه از منظرى تازه است; منظرى که از یک اندیشه ساده، امّا مغفول مانده نشأت گرفته است: تازیان نخستین مردمِ بى برگى نبودند که ایران را پیمودند. آخرین آنها هم نبودند; مقدونیان،... 

نویسنده: حسین سلیمانى اشاره بر طبق سنت حاخامى، تورات حاوى ۶۱۳ فرمان (اعم از اوامر و نواهى) است. یک معلم فلسطینى به نام ربى سیملاى (R. Simlai) چنین مى گوید: «۶۱۳ فرمان در سینا بر موسى وحى شد: ۳۶۵ فرمان، برابر با تعداد روزهاى سال شمسى، راجع به نواهى اند و ۲۴۸ فرمان، برابر با تعداد اعضاى بدن انسان، راجع به اوامر» (مکوت، ۲۳ب). چنین احصایى، که ظاهراً مبتنى بر یک سنت باستانى است، در گفته هاى برخى از دانشمندان یهودى بروز کرد و در مکتب ربى عقیوا (R. Akiva) شکل گرفت و متجلى شد.  Read More →

استاد دکتر فتح اللّه مجتبایى به سال ۱۳۰۶ خورشیدى در فراهان اراک در خانواده اى اهل معنا و تصوّف به دنیا آمد و پس از آموختن مقدمات و طىّ تحصیلات قدیمه، مقطع متوسطه را در شهر اراک گذراند و در سال ۱۳۲۹ در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در رشته زبان انگلیسى به تحصیل اشتغال یافته، سپس به سلک معلّمى در آمد. استاد در سال ۱۳۴۴ دوره ادیان تطبیقى را تا پایان کارشناسى ارشد در دانشگاه هاروارد آمریکا به انجام رساند، سپس دوره دکترى را در رشته ادیان و فلسفه هاى شرقى با موفقیت پشت سر گذاشت و در سال ۱۳۴۸به عضویت هیأت... 

واژه کشیش (Priest) (از ریشه ost¦ preدر انگلیسى قدیم) در اصل از ریشه یونانى presbyteros، پیر، شیخ) اشتقاق یافته است. در کلیساهاى مسیحى اسقفى یک مقام بلندپایه یا مبلغ که واسطه میان اسقف و شماس است.  Read More →

در سنت یهودى مسیحى، اعتراف به گناه به صورت علنى یا شخصى که براى کسب مغفرت الهى ضرورى تلقى شده است. نویسنده مطلب:محمدتقى انصارى پور/ پژوهشگر ادیان و مذاهب  Read More →

آیین کُنفوُسیوُس[۴۴] و دموکراسى: آیین کُنفوُسیوُس مکتب چینى اندیشه سیاسى است که کُنفوُسیوُس (ح ۵۵۱ـ ح۴۷۹ قم) آن را بنیاد نهاد. اگرچه اصطلاح رایج چینى براى دموکراسى، که در لغت به معناى «حکومت مردم» است، تا قرن نوزدهم به واژگان چینى معرفى نشده بود، ولى اصول دموکراتیک حکومت به مدت هزاران سال بخشى از آیین کُنفوُسیوُس بوده است.  Read More →

یک نظام اجتماعى و مجموعه اى از باورهاى دینى که در آغاز در هند و نپال یافت شد. آیین هندو بر باور به آموزه اى یا خدایى خاص بنا نشده است و عملاً گروهى از ادیان است که بر مفهوم نظم جهانى که همه چیز جزئى اصلى از آن است متمرکزند. بنابراین، آیین هندو، دربرگیرنده توازن مستمر علایق رقیب و تمرکز بر وظایف فردى در درون یک جهان بینى ِ کلى ِ پیچیده است  Read More →

منبع : کیش زرتشت، به قلم پروفسور ماری بویس، ترجمه از مصطفی فرهودی اشاره[۱] این نوشتار بخشى است از مقاله کیش زرتشت نوشته پروفسور مرى بویس که در بخش آغازین آن به زرتشت، پیشینه نگارش در میان زرتشتیان، متون مقدس بهویژه اوستا، و ترجمه و تدوینِ تقریبىِ تمام آثار پهلوى اشاره کرده، سپس گذرا به تاریخ دیانت زرتشتى پرداخته و از پیشینه ایران و ایرانیان، زرتشت، آغاز تبلیغات او و گسترش و رسمیّت یافتن دین او یاد کرده است; مغان و تأثیرگذارىِ آنها بر آموزه هاى زرتشتى و آسیب دیدن این کیش در چیرگى اسکندر نیز از نظرِ... 

۱- آیین مغان قبل از ظهور زردشت ، یعنى پیش از پادشاهى مادها، بومیان غیر آریایى ایران یعنى داشتند که آیین مغان نامیده مى شود. کلمه مغ (مگوش ) در زبان قدیم ایران به معناى خادم بوده است . به نظر مى رسد مغان سکنه بومى ایران بوده اند و مانند دراویدیان هندوستان ، پس از ورود آریاییان سرزمین خود را تسلیم آنان کرده اند. واژه المجوس که در زبان عربى به زردشتیان اطلاق مى شود، از همین کلمه مگوش مى آید.  Read More →

اصلاحات دینی پارسیان Parsi Religious Reforms [XXXVI] نخستین جنبش اصلاحی عمده در ۱۷۴۶ آغاز شد و مربوط به تقویم بود. معلوم شد که بین تقویمی که پارسیان از آن پیروی می‌کردند و تقویم زردشتیان ایران (به علت تفاوت روش در محاسبه‌ی کبیسه در سال ۳۶۵ روزه) اختلافی وجود دارد. گروهی از پارسیان شهر سوُرات تقویم ایرانی را پذیرفتند و آن را تقویم قدیمی نامیدند.  Read More →

بزرگترین جشن ملی ایران که در نخستین روز از نخستین ماه سال خورشیدی آن‌گاه که آفتاب جهانتاب به برج حمل انتقال یابد و روز و شب برابر گردد ـ آغاز می‌شود در ادبیات پارسی گاه به نام «جشن فروردین» خوانده می‌شود: جشن فرخندۀ فروردین است روز بازار گل و نسرین است  Read More →

مقاله : موعود در آیین زرتشت / سیدحسن حسینى (آصف) چکیده: اعتقاد به موعودى نجاتبخش که در آینده خواهد آمد تا جهان پر از فساد و تباهى را از نو بنیان کند و مردم را از شر ظلم و بیداد و بدبختى نجات بخشد، تقریباً در تمامى مذاهب و مکاتب الهى و بشرى نمایان است. بسیارى از دین پژوهان و مورخان غربى بر این باورند که این عقیده به دست ایرانیان باستان میان یهودیان منتشر شده، و سپس از ایشان به مسیحیان و مسلمانان منتقل شده، و در میان ادیان سامى به صورت یکى از معتقدات اصلى دینى درآمده است. نقد و بررسى این نظریه فرصت دیگرى... 

دیصانیان‌ کیانند؟ -۱- دیصان‌ در سریانی‌ «بار دیصان‌» نامیده‌ شده‌ است‌. «بار» در سریانی‌ به‌ معنی‌ «پسر» است‌. در عربی‌، علاوه‌ بر «دیصان‌»، «باردیصان‌» و «ابن‌ دیصان‌» هم‌ به‌ کار رفته‌ است‌. ابن‌ دیصان‌ در سال‌ ۱۵۴ میلادی‌ در کنار رود دیصان‌، واقع‌ در بالای‌ شهر الرها، زاده‌ شد و حدود سال‌ ۲۲۲ میلادی‌ در الرها درگذشت‌. وی‌ آیینی‌ از عرفان‌ سریانی‌ و کیهان‌شناسی‌ ایرانی‌ و فلسفه‌ی‌ یونانی‌ به‌ وجود آورد. پیروان‌ ابن‌دیصان‌ تا قرن‌ دهم‌ میلادی‌ در ایران‌ و چین‌ پراگنده‌... 

مغها که‌ بودند؟ ۹-۱- نخستین‌ مبارزه‌ مذهبی‌ در تاریخ‌ ایران‌ باستان‌ در سالهای‌ ۵۲۲-۵۲۱ قبل‌ از میلاد اتفاق‌ افتاد. داریوش‌ در بین‌ اقدامات‌ منفی‌ « بردیا » (گائوماتا – گئوماتا) تجدید بنای‌ معابد را جزو اقدامات‌ مثبت‌ خود قلمداد می‌نماید. از اینجا معلوم‌ می‌شود که‌ در زمان‌ سلطنت‌ «بردیا» یک‌ مبارزه‌ی‌ شدید مذهبی‌ جریان‌ داشته‌ است‌. ضمناً برای‌ اینکه‌ از موضوع‌ این‌ مبارزه‌ اطلاع‌ حاصل‌ کنیم‌ باید کیفیت‌ و خصوصیت‌ مذاهب‌ مختلفه‌ی‌ ایران‌ باستان‌ را مورد مطالعه‌ی‌...