در برخی از آثار باستانی سومری اشکال شگفت انگیزی از ستارگان رسم شده که چندین قمر یا ماه به دور آن در گردش هستند. چگونه سومری ها که فاقد وسایل و تکنیک امروزی ما بودند می دانستند که هر خورشید دارای سیاره های متعدد است و بعضی سیارات ، قمر یا ماه دارند؟ زیرا بدون اختراع تلسکوپ نمی توان تصاویری از کیهان ترسیم کرد! در یکی از آثار مربوط به همان دوره، تصویری وجود دارد که بیننده را فوراً به یاد تصویر «اتم» می اندازد. الکترونهایی که در مدار خود به دور هسته مرکزی در حال گردش هستند!  Read More →

اگر بخواهیم سفر خود در تاریخ ایران را آغاز کنیم و سیر اندیشه و تمدن انسان ایرانی و ارتباط آن با جهان بیرون را پی گیریم باید این سفر را از نخستین آثار تاریخی که شواهدی دال بر وجود تمدنی باستانی در ایران زمین دارند شروع کنیم. پس بیایید به جنوب شرقی ایران سفر کنیم و از کرمان و منطقه شهداد سفر طولانی خود را آغاز کنیم. سفری که هنوز تا مهاجرت آریاییان به ایران حداقل دوهزارسال فاصله دارد و حداقل یک تمدن دیگر یعنی تمدن عیلامی میان این نقطه شروع و آغاز حکومت مادها و سپس امپراتوری هخامنشیان و بنیان گذاری کشور... 

تأثیر سومر در بین‌النهرین- عربستان قدیم- تأثیر بین‌النهرین در مصر در آن هنگام که از بلاد سومری سخن می‌رانیم، به اندازه‌ا‌ی به آغاز تاریخ نزدیک هستیم که بدشواری می‌توان گفت کدام یک از چند فرهنگ و مذهب وابسته به یکدیگر موجود در خاور نزدیک باستانی بر یکدیگر پیشی داشته است. البته قدیمترین آثار نوشته که در دست است به خط سومری نوشته شده، ولی این خط ممکن است نتیجة اوضاع و احوال و تصادفات خاصی بوده باشد، و به هیچ روی از این راه نمی‌توان چنین نتیجه گرفت که فرهنگ و تمدن سومری مقدم بر سایر فرهنگهای باستانی... 

خطنویسی- ادبیات- معابد و کاخها- مجسمه‌سازی- سفالگری- جواهرسازی- خلاصه‌ای از فرهنگ و تمدن سومری شگفت‌انگیزترین چیزی که از سومریان بر جای مانده خطنویسی آن مردم است؛ این هنر به اندازه‌ای در نزد آنان پیشرفته بود که به وسیلة آن می‌توانستند اندیشه‌ها و افکار مفصل و پیچیدة خود را دربارة بازرگانی و شعر و دین بیان کنند و نبشته‌های قدیمتری که به دست آمده بر روی سنگ است، و تاریخ آن به ۳۶۰۰ ق‌‌م می‌رسد. در حدود ۳۲۰۰ ق‌م الواح گلی ظاهر می‌شود، و چنان به نظر می‌رسد که، در آن هنگام، سومریان با این کشف عظیم... 

مجموعة خدایان سومری- خوراک خدایان- اساطیر خدایان- تعلیم و تربیت- نماز سومری- فحشای مذهبی- حقوق زن- آرایه‌های سومری اور- انگور قانون‌نامة خود را به نام شمش، خدای بزرگ، بین مردم منتشر ساخت، چه فرمانروایان بزودی دریافته بودند که توجه کردن به دین فواید سیاسی فراوانی برای اداره کردن کشور دارد. و آنگاه که فایدة خدایان از این لحاظ بر آدمی مکشوف شد، شمارة آنان افزایش یافت، تا آنجا که هر شهر و ایالت و هرگونه از فعالیتهای بشری، برای خود، خدای مدبر و الهام‌دهندة خاص پیدا کرد. زمانی که تمدن سومری روی کار آمد،... 

شاهان- آیین جنگاوری – اشراف و زمینداران – قانون هر شهر تا آنجا که می‌توانست خود را برای نگاهداری استقلال خویش غیور و متعصب نشان می‌داد و برای خود شاه خاصی داشت به نام پاتسی یا کاهن- شاه؛ از همین کلمه آشکار می‌شود که حکومت تا چه حد با دین پیوستگی داشته است. در حدود ۲۸۰۰ ق‌م، با توسعة تجارت، دیگر امکان آن نبود که این جدایی میان شهرها برقرار بماند؛  Read More →

زمین- صناعت- بازرگانی- طبقات مردم- علم سومریان از میان رفتند، ولی مدنیت و فرهنگ آنان برجای ماند. از سومر و اکد هنوز صنعتگران و شاعران و هنرمندان و حکیمان و قدیسان برمی‌‌‌خاست. تمدن شهرهای جنوبی در امتداد نهرهای فرات و دجله به شمال انتقال یافت و، همچون میراث اصلی تمدن بین‌النهرین، به سرزمین بابل و آشور رسید.  Read More →

اگر به نقشة جغرافیایی خاور نزدیک بازگردیم و مسیر مشترک دجله و فرات را از خلیج فارس تا آنجا که به یکدیگر می‌رسند (نزدیک شهرچة تازة قرنه) تعقیب کنیم, و آنگاه در امتداد فرات به طرف باختر پیش رویم, در شمال و جنوب این شهر, شهرهای زیرخاک‌رفتة قدیمی سومری را خواهیم یافت که عبارتند از اریدو (اکنون ابوشهرین)؛ اور (اکنون مقیر)؛ اوروک (در تورات معروف به نام ارک و اکنون الورکاء)، لارسا ( در تورات الاسار و اکنون سنکرة)؛ لاگاش (اکنون شرپورله)؛ نیپور (نفر) ونیزین. چون نهر فرات را، در مسیر آن به طرف شمال باختری و به جانب... 

اکاد. آکاد. نام کشوری قدیم در محل بین النهرین . مردم آن در قدیم دولتی تشکیل دادند. شهرهای آن عبارت بوداز: سیپ پار، کیش ، بابل (در حدود ۲۸۰۰ ق. م .) مدتهاعیلام باجگزار اکد بود. (فرهنگ فارسی معین ). قسمت شمالی بابل در بین النهرین (سومر قسمت جنوبی آن بود.) اکد موقعیت تجاری مساعدی داشت و اقوام سامی چادرنشینی که در هزاره های چهارم و سوم ق. م . به این ناحیه آمدند از راه تجارت رونق یافتند. اکد در دوره سارگن I (اواسط هزاره سوم ق. م .) به اوج قدرت خود رسید و وی چند کشور و شهر واقع در اکد را متحد ساخت . سومریها را مطیع کرد... 

تا سده های اخیر اطلاعات موجود راجع اعصار اولیه و نخستین فرهنگ ها و تمدنها در بین النهرین ، منحصر به روایات عتیق و قصص قدیمی می شد و هنوز کسی از نام سومر نشنیده بود و از وجود قومی چنین هیچ اطلاعی در دست نبود ؛ قدمت فرهنگ و تمدن آنان به حدی است که حتی یونانیان و کلیمیان نیز از آن بی اطلاع بودند هرودوت پر گو و نادان نیز بی اطلاع بود واینجاست که زمان به صفر می رسد در حالی که ما از دولت هخامنشی ومصر باستان چیزی نمیداستیم– آنان نیز از سومریان خبر نداشتند . وفقط تنها بروسوس . مورخ بابلی ۲۵۰ سال پ. م در کتاب... 

اِاَنتوم سومین پادشاه لاگاش است که در کتیبه اش مدعی است اور و اوروک را تصرف کرده (۲۵۵۰ ق م حدوداً) و ظاهرا هم اوست که به سلسله اول اور پایان داده است وی به عیلام هم لشگر کشید و مرزهای شرقی عیلام را از دسته های عیلامی پاک کرد همچنان که در کتیبه اش می گوید :« با فتح کوه بزرگی در عیلام که ابهت آن وحشت می آفریند ». اِاَنتوم با شهر اومَّ نیز به نبرد پرداخت و به یاد غلبه بر آن شهر ستونی معروف( به ستون کرکس ها ) بر افراشت وی پیروزی خود را چنین توصیف می کند: « به نوای انلیل تور بزرگی بر روی آنان افکند و از انبوه جسد... 

مورخین عموما نخستین دوران از عصر باستانی تمدن بین النهرین را حکومتهای سلسله اولیه شهرهای کیش ، اوروک ، اور ، لاگاش می دانند دورانی که از ۳۰۰۰ پیش از میلاد آغاز شده و تا سال ۲۳۳۴ ق م یعنی تا زمانی که «سارگن آکدی » بر منطقه تسلط می یابد به پایان می رسد. اما آدمی از کتیبه های سومریان درک می کند و می فهمد که آنان مانند تارخ نویسان امروزی به روز سال و ساعت علاقه نداشته اند و توجه چندانی به ثبت دقیق وقایع ندارند بلکه مورخ سومری از نظر آیین و نسل به عالم می نگریست و شاید چنان فکر می کردند که همه چیز از قبل آماده... 

سومریان نیز مانند ما ایرانیان و دیگر ملل از عصر طلایی «ارید» در تاریخ خود یاد کرده اند که در آن نیاکان مقدس و قهرمانان الهی و اولیای مذهبی حکومت داشته اند . بزرگانی که با خدایان محشور بوده اند . بزرگانی چون گلیگمش . نخستین آنها آدَپ است که به تعبیر دیگر همان نخستین پیامبر در قرآن بزرگ (حضرت آدم) کیومرث در ایران به معنی کی : زنده و مرث : مرگ یعنی زنده و مرگ و یا مرگ و زندگی است . آدَپ نخستین فرزند خدای بزرگش «اِ آ» است و شهریار شهر ارید ،کهن ترین شهر سومری و بابلی است که «اِ آ» او را به مانند یک انسان خلق کرده... 

عاشقانه‌های سومری در این اشعار عاشقانه و بی‌پروا، تنها لذت بردن زنان است که مورد توجه قرار می‌گیرد. عاشقانه‌های سومری که به اعتقاد بسیاری از پژوهشگران اغلب آنها توسط زنان به نگارش در آمده‌اند در بیان حالات جنسی زن زبانی صریح دارند. گروهی از پژوهشگران این شعر‌های را نخستین مکان تجلی تفکری می‌دانند که بعدها در عهد عتیق به شکل «غزل غزل‌های سلیمان» نمود یافته است. در نمونه‌ای از این اشعار از زبان اینانا می‌خوانیم مهبلم را تصرف کن شیپور ستاره نشان دب اکبرم را قایق باریکم را به آسمان ببند زیبایی... 

این گورستان که توسط لئونارد وولی حفاری شده است . کاشف که خود از کثرت تجحیزات و وسایل مختلف مکشوف به وجد آمده ، در توصیف و تجلیل آن همه زینت آلات ، ظروف و سلاحهای مختلفی که همراه مردگان بوده در شگفت مانده است . کاسه ها خنجرهای زرین پیکرهایی از طلا و سنگ لاجورد ، قوچی که در بیشه گرفتار شده ، سرهای زرین و سیمین حیوانات و سر چندین بربط یا القار (آلت موسیقی چنگ مانند) روسری ملکه « شوباد» و مهمتر از همه کلاه خود زرین مس – کلم – دوگ همه د ر زمره این کشفیات بوده است وی این گورستان را چنین توصیف کرده : در حالی که...