«آرکئولوژی» یا باستان‏شناسی به عنوان موضوع و مقوله‏ای بحث‏انگیز، از آغاز تولد خود؛ از کاوش‏های مقطعی، تصادفی و ذوقی در تمدن‏های مختلف و در بین صاحبان قدرت و مکنت در جوامع گذشته، تا مطالعات و مشاهدات روشمند امروز و کند و کاو زمین و جست‏وجوی دریا در پی یافتن آثار گذشتگان، آن هم با ذهنیت و اندیشه‏ای عمیقا تاریخ محور، مسیر درازآهنگی است که این رشته از دانش بشری در غرب پیموده است. نگاهی به این سیر طولانی و آگاهی از آرای فیلسوفان انتقادی مشربی چون «گالینگوود» و «فوکو» که توجه ویژه‏ای به این مقوله... 

گسترش دین مبین اسلام و تسخیر کشورهای وسیع متمدنی، مانند ایران و روم و مصر و تشکیل یک حکومت و گنجینه‌های هنری و علمی کشورهای گشوده شده از آن جمله ایران دستخوش بهم خوردگی و دگرگونی و احیاناً نابودی‌ها کرده. اما گاهی بر قسمتهایی که آثار پیشینش از بین رفته، اغلب از تمدن اسلامی یعنی تمدنی که از کشورهای متمدن پیش از خود بوجود آمده می‌توان پی برد. زیرا تازیان که دارای فرهنگ و تمدن چشمگیر و پراهمیتی نبودند، در اثر تسلط براقوام متمدن، تحت تأثیر آن فرهنگ‌ها قرار گرفتند و پایه تمدن عظیم اسلامی گذارده شد. یکی... 

منبع :  مجله فرهنگ و هنر ؛  نویسنده : علی سامی تا پیش از اینکه پرده‌های ضخیم گذشت زمان از روی آثار و فرهنگهای کهن جلگه بین‌النهرین و دره ‌های نیل و سند و فلات ایران برداشته شود ، اکثرا بر آن بودند که اندیشه‌های فلسفی ، از حکما و فلاسفه یونان سرچشمه گرفته است و این آنان بودند که فلسفه و حکمت را در جهان بنیان گذاشتند . ولی بدست آمدن اسناد و مدارکی کم و بیش مربوط باین رشته در کشورهای شرق باستانی معلوم داشت که این ملل هر کدام به نوبه خود متناسب با پیشرفتهایی که در راه دانش و کمال نموده بودند فلسفه خاصی... 

بیشتر آنچه از ادبیات مصری قدیم بر جای مانده به خط” مقدس” نوشته شده، و آنچه باقی مانده چندان فراوان نیست، و تنها از روی همین است که باید نسبت به ادبیات باستانی مصر حکم کنیم؛ البته در چنین حکمی تصادف کور سهم فراوانی خواهد داشت. شاید، با گذشت زمان، چنان شده است که اثر بزرگترین شاعران مصر از بین رفته و تنها آثار شاعران درباری به دست ما رسیده باشد. گور یکی از کارمندان دولتی بزرگ سلسله چهارم، صاحب قبر را به نام” منشی کتابخانه” معرفی کرده است؛ ما نمی دانیم که آیا آن کتابخانه براستی انباری از کتابها... 

fakouhi علیرضا حسن زاده، بهار مختاریان (تصویر: مهرداد بهار) توضیح: آقای علیرضا حسن زاده، پرسشی را از خانم بهار مختاریان در حوزه اسطوره شناسی مطرح کرده بودند که در زیر این پرسش و پاسخ را می خوانیم.  Read More →

هترا نیز یکی از آثار به جا مانده از دوران اشکانی است که امروزه در کشور عراق قرار دارد . شهر هترا دارای معماری خاصی است که می توان سه نوع تمئن ایرانی ، یونانی و رمی را در آن دید ، که مهمترین محوطه باستانی به جا مانده از دوران اشکانیان محسوب می گردد . تغیر دائمی مرزهای جغرافیایی از مشخصه های بارز تاریخ طولانی ایران است . در طول تاریخ این سرزمین کهن ، مرزهای سیاسی و فرهنگی بارها تغییر شکل داده اند .   Read More →

اشکال هندسی، نمادها، حیوانات و اعداد در بسیاری از تمدن‌های باستانی به گونه‌ای شگفت‌آور با هم در ارتباط هستند. گاهی شاهد هستیم که تفکرات مردمان دوران باستان تاکنون هم باقی مانده است. گربه به خاطر عادت بازی با دم خود که با سر به دنبال دم خود کرده و شکلی از دایره را می‌سازد به عنوان دلیلی از نماد دایره قرار می‌گیرد. از آن‌جائی‌که دایره در خود مفهوم زندگی و قدرت عدد ۹ را داراست لذا گفته می‌شود که گربه دارای ۹ زندگی است. به هر حال لغت زیستن “lives” تنها به مفهوم ذاتی... 

باستان‌شناسان از کاوش مقبره‌ی عاشقان معروف مصر باستان، کلئوپاترا و ژنرال رومی ـ مارک آنتونی ـ در اواخر امسال خبر دادند. زاهی هواس ـ باستان‌شناسی که مسؤولیت این کاوش را برعهده دارد ـ گفت: ابتدا تئوری دفن شدن آنها در یک مکان بررسی می‌شود. وی بیان کرد: این افسانه‌ی مصری حاکی از آن است که ملکه‌ی مصر و عاشق رومی او، در مقبره‌ای در ۳۰ کیلومتری بندر الکسندریا در شمال مصر دفن شده‌اند. تاکنون دسترسی به این مقبره به‌دلیل آن‌که زیر آب بود، امکان نداشت؛ اما باستان‌شناسان تصمیم دارند با... 

داستانهای کوتاهی که در میان بقایای ادبیات مصری به دست ما رسیده، فراوان و بسیار متنوع است. در ضمن آنها قصه های شگفت انگیز اشباح و معجزات و قصه های ساختگی جذابی به نظر می رسد که، از لحاظ سبک نگاش و شباهت به حقیقت، از داستانهای پلیسی که در زمان حاضر مایه خرسندی خاطر سیاستمداران است، کمتر به نظر نمی رسد.  Read More →